หอจดหมายเหตุดิจิทัล

ความสำคัญของจดหมายเหตุดิจิทัล 

1)   เป็นความทรงจำขององค์กรสามารถเข้าถึงประสบการณ์ในอดีต มีมุมมองทางด้านประวัติศาสตร์

2)   เป็นการนำไปสู่ประสบการณ์ของผู้อื่นอันมีคุณค่าและคุณประโยชน์

3)   เป็นหลักฐานแสดงถึงสิทธิประโยชน์ ความชอบธรรม ความนับถือ และการประสานสัมพันธ์ของสังคม

4)   เป็นแหล่งที่แสดงถึงความเข้าใจถึงตัวตนของบุคคลหรือขององค์กร

5)   เป็นเครื่องมือที่จะนำไปสู่คุณค่าทางการเมือง สังคม และวัฒนธรรม ซึ่งมีความคงทนถาวรมากกว่ารูปแบบเดิม

วัตถุประสงค์ของหอจดหมายเหตุดิจิทัล

1)   เพื่อให้จดหมายเหตุทุกรูปแบบได้ประโยชน์อย่างคุ้มค่า  

2)   เพื่อให้สามารถเข้าถึงสื่อต่างๆ ของจดหมายเหตุได้สะดวกและรวดเร็ว

3)   เพื่อเป็นการอนุรักษ์ บำรุงรักษาให้สามารถใช้ประโยชน์ได้อย่างต่อเนื่องและป้องกันการเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้น

4)   เพื่อประยุกต์จดหมายเหตุแบบเดิมให้เป็นจดหมายเหตุดิจิทัล

5)   เพื่อให้สามารถเผยแพร่ทางอินเทอร์เน็ต ในการสนับสนุนการศึกษาค้นคว้าสำหรับนักวิจัย และ/หรือผู้สนใจทั่วไป

6)  เพื่อกระตุ้นให้หน่วยงานเห็นความสำคัญของการดูแลและเก็บรักษางานจดหมายเหตุ ให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งานอย่างคงทนถาวรและทันกับยุคสมัย

7)   เพื่อสนับสนุนการเรียนรู้กระบวนการบริหารจัดการจดหมายเหตุดิจิทัล

8)   เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในการทำงานระหว่างผู้เกี่ยวข้องกับนักจดหมายเหตุ

9)  เพื่อศึกษาหาความรู้ และแสวงหาแนวทางปฏิบัติร่วมกันในเรื่องสิทธิทรัพย์สินทางวัฒนธรรมในการพัฒนางานจดหมายเหตุ

10)  เพื่อพัฒนาแนวทางการทำงานสำหรับการจัดการจดหมายเหตุดิจิทัล

การพัฒนาระบบการจัดเก็บภาพถ่ายดิจิทัล

          การพัฒนาระบบจัดเก็บภาพถ่ายกิจกรรม เหตุการณ์สำคัญของหน่วยงานให้เป็นดิจิทัล และสามารถให้บริการกับผู้ใช้ค้นข้อมูล และดูรูปภาพผ่านระบบ Internet

          การพัฒนาระบบ ระบบเขียนโดยใช้โปรแกรม PHP ที่ RUN อยู่บน Server Linux และมีฐานข้อมูล MYSQL เป็นฐานข้อมูลหลักที่ใช้ในการจัดเก็บข้อมูลทางบรรณานุกรมของภาพและต้องเตรียมเนื้อที่ภายใน Server เพื่อจัดเก็บอัลบั้มภาพถ่ายที่เป็นดิจิทัล ซึ่งอัลบั้มดังกล่าวจะถูกจัดทำให้อยู่ในรูปของ Photo Gallery โดยใช้โปรแกรม PhotoShop จัดทำ

          เครื่องมือที่ใช้

1)      LINUX Server

2)      ฐานข้อมูล mySQL

3)      โปรแกรม PHP

4)      โปรแกรม PhotoShop

5)      เนื้อที่ของ Harddisk ไม่น้อยกว่า 20GB 

ความสามารถของระบบ

1)      สามารถจัดเก็บข้อมูลทางบรรณานุกรมได้

2)      สามารถจัดทำ Index ของคำค้นได้

3)      สามารถสืบค้นข้อมูลได้จากวันที่ ชื่อกิจกรรม ชื่อบุคคล และชื่อสถานที่ได้

4)      สามารถสืบค้นข้อมูลผ่านอินเทอร์เน็ต และ Intranet ได้

5)      สามารถดูภาพถ่ายที่เป็นภาพถ่าย
ดิจิทัลได้

6)      สามารถ Download ภาพถ่ายได้

 วิธีดำเนินการ

1)      เขียนโปรแกรมระบบจัดเก็บภาพถ่าย

2)      ติดตั้ง ทดสอบ แก้ไขระบบ

3)      จัดทำขั้นตอนการปฏิบัติงานและฝึกอบรม

4)      บันทึกข้อมูลลงฐานข้อมูล

5)      เปิดใหบริการทาง Internet / Intranet ในรูปแบบดิจิทัลและให้บริการพร้อมจัดเก็บรูปแบบ CD-ROM

6)      ปรับปรุงฐานข้อมูลอย่างต่อเนื่อง

 การวิจัยและการพัฒนาหอจดหมายเหตุดิจิทัล

          แนวทางการวิจัยและพัฒนากระบวนการแปลงข้อมูลเป็นสาระดิจิทัลเพื่อจัดทำกระบวนการแปลงข้อมูลต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์งานจดหมายเหตุดิจิทัลให้อยู่ในรูปแบบดิจิทัล โดยประเภทของข้อมูลที่จะนำมาจัดทำกระบวนการแปลงข้อมูลเป็นสาระดิจิทัล ได้แก่ ภาพเคลื่อนไหว ภาพถ่าย และสไลด์ต่างๆ เป็นต้น และการประยุกต์ใช้เครื่องมือ และ/หรือ อุปกรณ์สำหรับการแปลงข้อมูลเป็นสาระดิจิทัล และการระบุตัวตนของข้อมูล

          วิจัยและพัฒนาเพื่อสนับสนุน การอนุรักษ์ จัดเก็บ สงวนรักษาวิจัย วิธีดำเนินงานหอจดหมายเหตุดิจิทัล วิจัยวิธีการนำเครื่องมือ เทคโนโลยี
มาประยุกต์ใช้ และวิจัยการบริหารจัดการของจดหมายเหตุดิจิทัล

 คุณประโยชน์ของหอจดหมายเหตุดิจิทัล

1)      ทำให้มีข้อมูลงานจดหมายเหตุในลักษณะดิจิทัลรวบรวมไว้ในหอจดหมายเหตุดิจิทัล

2)      เป็นการอนุรักษ์ จัดเก็บ สงวนรักษาข้อมูลที่เก่าแก่ เสี่ยงต่อการชำรุด สูญหายให้อยู่ในสภาพสมบูรณ์คงทนถาวร

3)      ข้อมูลในรูปแบบดิจิทัล สะดวกต่อการจัดเก็บรักษา

4)      ข้อมูลที่ถูกจัดเก็บในรูปแบบดิจิทัล เผยแพร่บนสื่ออินเทอร์เน็ตสามารถนำมาใช้ได้อย่างรวดเร็ว

5)      สื่อที่เผยแพร่บนอินเทอร์เน็ตสามารถสนับสนุนการศึกษาค้นคว้าของนิสิต อาจารย์และผู้สนใจทั่วไป

6)      สามารถพัฒนางานบริการได้อย่างมีประสิทธิภาพ

7)      เป็นการพัฒนาหน่วยงาน

8)      ลดปัญหาเรื่องสถานที่และเวลาในการให้บริการข้อมูล

9)      เพื่อนำเอกสารจดหมายเหตุที่มีอยู่มาใช้ให้เกิดประโยชน์ได้มากขึ้น

สรุป

          ก่อนที่จะมีการพัฒนาหอจดหมายเหตุดิจิทัล จำเป็นต้องพิจารณาเป้าหมายการพัฒนา ดังนี้

1)      วัตถุประสงค์ของการพัฒนาระบบหอจดหมายเหตุดิจิทัล

2)      กลุ่มเป้ามหมายและผู้ใช้บริการ

3)      คำนึงถึงเจ้าของข้อมูลและลิขสิทธิ์

4)      ระยะเวลาดำเนินการ

5)      เงินสนับสนุนโครงการต่างๆ ที่ต้องดำเนินการ

6)      ผู้รับผิดชอบงานหอจดหมายเหตุดิจิทัล

7)      วิธีการแปลงข้อมูล

8)      การลงรายการข้อมูล

9)      วิธีการเข้าถึงข้อมูล

10)  ฐานข้อมูลที่พัฒนาและนำมาใช้

11)  การบำรุงรักษาระบบในอนาคต 

          การจัดการระบบหอจดหมายเหตุดิจิทัล จึงต้องมีการเตรียมการหลายด้าน การพัฒนาระบบสามารถทำให้ลักษณะคู่ขนาน โดยผู้ใช้บริการเลือกใช้ข้อมูลโดยตรงจากหอจดหมายเหตุดิจิทัล หรือใช้บริการข้อมูลออนไลน์ผ่านอินเทอร์เน็ตได้ ระบบหอจดหมายเหตุดิจิทัลจึงมีส่วนช่วยเสริมกระบวนการเรียนรู้ด้วยตนเองให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น และเพื่อหาข้อมูลด้านความเป็นมาและพัฒนาการของบรรพบุรุษในหน่วยงานย้อนหลังสู่อดีตที่มีคุณค่าในรูปแบบดิจิทัลและเป็นแหล่งความรู้เพื่อประโยชน์ของการอนุรักษ์คุณค่าทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ต่อไป

แหล่งอ้างอิง

[1]  จดหมายเหตุและพิพิธภัณฑ์ [Online]. แหล่งที่มา : http://stang.sc.mahidol.ac.th/
wiki/doku.php วันที่สืบค้น 3 กันยายน 2552.

[2]  น้ำทิพย์ วิภาวิน. ห้องสมุดอิเล็กทรอนิกส์. กรุงเทพฯ : ดวงกมลสมัย, 2545.

[3] น้ำทิพย์ วิภาวิน. ห้องสมุดดิจิตอล. กรุงเทพฯ : ดวงกมลสมัย, 2543.

[4]  ประดิษฐา ศิริพันธ์. จดหมายเหตุดิจิทัล. เอกสารประกอบการสัมมนาหอจดหมายเหตุเกษตรศาสตร์, พฤษภาคม 2552

ฐานข้อมูลสารสนเทศผู้สูงอายุ

ฐานข้อมูลสารสนเทศผู้สูงอายุ เป็นฐานข้อมูลที่จำเป็นฐานหนึ่ง สำหรับการให้บริการในห้องสมุด ซึ่งควรพัฒนารูปแบบการให้บริการ ให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้สูงอายุ

วัตถุประสงค์ในการจัดทำฐานข้อมูลสารสนเทศผู้สูงอายุ

1. เพื่อให้ผู้สูงอายุได้ศึกษาหาความรู้จากระบบสารสนเทศที่เหมาะสม
2. เพื่อให้ผู้สูงอายุได้รับความสะดวกจากการสืบค้นสารสนเทศ
3. เพื่อให้ผู้สูงอายุได้เข้าถึงทรัพยากรสารสนเทศได้ด้วยตนเอง
4. เพื่อให้ผู้สูงอายุได้รับสารสนเทศตรงตามความต้องการ
5. เพื่อสนับสนุนและส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดี

การดำเนินงานประการแรกควรศึกษาหาความรู้ และเข้าใจเรื่องราวเกี่ยวกับผู้สูงอายุ    เพื่อประสิทธิภาพในการออกแบบฐานข้อมูลให้มีความสอดคล้องกับผู้สูงอายุ ทั้งด้าน รูปแบบ และสารสนเทศ

การดำเนินงานประการที่ 2  ศึกษาเกี่ยวกับระบบสารสนเทศที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุ

                    สารสนเทศ หมายถึง ข้อมูลข่าวสาร ความรู้ ข้อเท็จจริง ที่ผ่านการประมวลผล ทั้งความคิด ประสบการณ์ รวมถึงจินตนาการของมนุษย์ที่มีการจัดการบันทึกลงในสื่อสิ่งพิมพ์ สื่อโสตทัศน์ และสื่ออิเล็กทรอนิกส์ เพื่อใช้ในการสื่อสารและการตัดสินใจ

                    ระบบสารสนเทศ เป็นระบบพื้นฐานของการทำงานต่างๆ ในรูปแบบของการเก็บ input การจัดการ Processing การเผยแพร่ Output และมีส่วนเก็บข้อมูล Storage ซึ่งประกอบด้วย ข้อมูลสารสนเทศ การจัดการสารสนเทศ

                    การเข้าถึงสารสนเทศ หมายถึงวิธีการที่ผู้ใช้สามารถสืบค้น และได้รับสารสนเทศที่ต้องการ โดยใช้เครื่องมือช่วยค้นต่างๆ จำแนกเป็นการเข้าถึงสารสนเทศจากทรัพยากรสารสนเทศของห้องสมุด และทรัพยากรสารสนเทศจากอินเทอร์เน็ต

                    สื่อมัลติมีเดีย หมายถึง การใช้คอมพิวเตอร์แสดงผลในลักษณะผสมสื่อหลายชนิดเข้าด้วยกัน โดยเน้นที่การเปิดโอกาสให้ผู้ใช้ได้เห็นได้เลือกและรับฟังข้อมูลข่าวสารผ่านจอคอมพิวเตอร์ โดยข้อมูลข่าวสารต่างๆ จะรวมรูปแบบของตัวอักษร รูปภาพ ภาพเคลื่อนไหว เสียง และวีดิโอ เพื่อให้ผู้ใช้สามารถตอบโต้ และมีปฏิสัมพันธ์กับสื่อโดยตรงได้

ปัญหาและอุปสรรคของผู้สูงอายุในการเข้าถึงสารสนเทศ

1. การมองเห็น (Vision) จะมีการเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจน เมื่ออายุเกิน 60 ปี ขึ้นไปแล้ว
2. การได้ยิน (Hearing) ความสามารถที่จะได้ยินเสียงสูงจะค่อยๆ ลดลง เมื่ออายุ 65 ปี ขึ้นไป
3. ระบบประสาทส่วนกลาง (Central Nervous System) ความสับสนยุ่งเหยิงอันเนื่องมากจากความเสื่อมของระบบประสาท ความจำลดลง
4. การควบคุมบังคับระบบร่างกาย จิตใจ และสติปัญญา ควบคุมได้ลดน้อยลงในผู้สูงอายุ
5. การควบคุมอุณหภูมิ (Temperature Regulation) ความสามารถของผู้สูงอายุในการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิจะลดลง หากห้องสมุดติดตั้งเครื่องปรับ อากาศ
6. ขาดทักษะการพิมพ์ การใช้คอมพิวเตอร์ เทคโนโลยีสารสนเทศ และวัสดุอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง

ระบบสารสนเทศที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุ : ฐานข้อมูลสารสนเทศผู้สูงอายุ

                    การจัดการสารสนเทศห้องสมุด  โดยเปิดเว็บไซต์เพื่อผู้สูงอายุ พร้อมพัฒนาระบบให้ง่ายต่อการใช้งาน เพื่อให้ผู้สูงอายุได้รับข้อมูลที่เป็นประโยชน์รอบด้าน โดยใช้เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์เป็นสื่อกลางการสื่อสารระหว่างผู้สูงอายุและบุคคล ทุกเพศ ทุกวัย ซึ่งเว็บดังกล่าวได้จัดทำฐานข้อมูลด้านความรู้ สุขภาพ วิชาชีพ บันเทิง จริยธรรม และนวัตกรรมเทคโนโลยี ตลอดจนการประชาสัมพันธ์ข่าวสารและกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ต่อผู้สูงอายุ อีกทั้งยังเปิดโอกาสให้ผู้เยี่ยมชมเว็บไซต์ สามารถสื่อสารแลกเปลี่ยนความรู้ผ่านกระดานสนทนา เพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ระหว่างกัน โดยเว็บไซต์ดังกล่าวได้รับการปรับปรุงให้มีความทันสมัย เพิ่มเสียงอธิบายรายละเอียดและวิธีการใช้งานแทนการอ่าน พร้อมปรับขนาดตัวอักษรให้มีขนาดใหญ่ขึ้น เพื่อให้เหมาะสมกับการใช้งานของผู้สูงอายุ รวมถึงจัดอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับคอมพิวเตอร์และอินเทอร์เน็ตแก่ผู้สูงอายุ เพื่อให้ผู้สูงอายุได้ใช้ประโยชน์จากเว็บไซต์อย่างเต็มที่ ซึ่งเป็นการส่งเสริม และสนับสนุนให้ผู้สูงอายุสามารถดำรงชีวิตได้อย่างมีคุณค่าและมีความสุข ทั้งช่วยทำให้ผู้สูงอายุเห็นคุณค่าในตัวเอง และมีสุขภาพที่ดีทั้งร่างกายและจิตใจ

การดำเนินงานประการที่ 3 การออกแบบฐานข้อมูลสารสนเทศผู้สูงอายุ

                    การออกแบบที่เป็นสากล (Universal Design : UD) คือ การออกแบบทุกอย่างให้ใช้งานง่าย และเข้าใจง่ายสำหรับทุกคน ไม่ว่าจะเป็นคนเพศไหน วัยไหน หนุ่ม สาว เด็ก ผู้สูงอายุ คนพิการ หรือใครก็ใช้ได้ง่าย ดูแล้วเข้าใจไม่ต้องไปเปิดคู่มือการใช้กันอีก ส่วนหนึ่งเพราะสังคมกำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ ในความเป็นจริงก็มีหลายๆ อย่างที่ทำได้ยาก แต่ก็พยายามออกแบบให้เข้าใจและใช้งานง่ายสุด ตัวอย่าง Universal Design

1.  เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ออกแบบให้ใช้งานง่ายขึ้น เช่น โทรทัศน์มีที่เสียบพวก Memory Card  เมื่อถ่ายรูปหรือถ่ายวีดิโอแล้วสามารถนำมาใช้งานกับเครื่องรับโทรทัศน์    ได้เลย

2.  ระบบการป้อนข้อมูลแบบใหม่ โดยใช้เสียง ไม่ต้องใช้ทั้งเม้าส์ หรือคีย์บอร์ด เพื่อให้คนพิการหรือผู้สูงอายุ และคนที่พิมพ์สัมผัสไม่ได้สามารถใช้คอมพิวเตอร์ได้

3.  การขึ้นตัวหนังสือในรายการโทรทัศน์ สำหรับคนที่หูหนวก หรือหูไม่ดี จะได้ดูรายการโทรทัศน์ ข่าวรู้เรื่อง

หลักเกณฑ์ของ Universal Design มี 7 ประการ ได้แก่

1. เสมอภาค (Equitable Use) ใช้งานได้กับทุกคนในสังคมอย่างเท่าเทียมกันไม่มีการแบ่งแยกและเลือกปฏิบัติ เช่น การติดตั้งตู้โทรศัพท์สาธารณะสองระดับ ระดับทั่วไปสำหรับผู้ใหญ่ หรือคนที่นั่งรถเข็นใช้ได้
2. ยืดหยุ่น (Flexibility in Use) ใช้งานได้กับผู้ที่ถนัดซ้าย และขวาหรือปรับสภาพความสูงต่ำขึ้นลงได้ตามความสูงของผู้ใช้
3. เรียบง่ายและเข้าใจได้ดี (Simple and Intuitive) เช่น มีภาพหรือคำอธิบายที่เรียบง่าย สำหรับคนทุกประเภทไม่ว่าจะมีความรู้ระดับไหน อ่านหนังสือออกหรือไม่ อ่านภาษาต่างประเทศได้หรือไม่ หรืออาจใช้รูปภาพเป็นสัญลักษณ์สากล สื่อสารให้เข้าใจได้ง่ายๆ ฯลฯ
4. มีข้อมูลเพียงพอ (Perceptible Information) มีข้อมูลง่ายสำหรับประกอบการใช้งานที่พอเพียง
5. ทนทานต่อการใช้งานที่ผิดพลาด (Tolerance for error) เช่น มีระบบป้องกันอันตรายหากมีการใช้ผิดพลาด รวมทั้งไม่เสียหายได้โดยง่าย
6. ทุ่นแรงกาย (Low Physical Offort) สะดวดและไม่ต้องออกแรง
7. ขนาด และสถานที่ที่เหมาะสม และใช้งานในเชิงปฏิบัติได้ (Size and space for approachhand use) โดยคิดออกแบบเผื่อสำหรับคนร่างกายใหญ่โต คนที่เคลื่อนไหวร่างกายยาก คนพิการ คนสูงอายุ

สรุป

           ฐานข้อมูลสารสนเทศผู้สูงอายุ เป็นระบบสารสนเทศที่ใช้สำหรับผู้สูงอายุ ที่มีช่วงอายุตั้งแต่ 60-70 ปี โดยใช้เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์เป็นสื่อกลางสืบค้นทางอินเทอร์เน็ต นำเสนอในรูปแบบสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ และสื่อมัลติมีเดีย โดยยึดหลักการออกแบบสากล 7 ประการ เพื่อให้เหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุศึกษาหาความรู้ ได้รับความสะดวกจากการสืบค้นสารสนเทศ สามารถเข้าถึงสารสนเทศได้ตรงตามความต้องการ เรียนรู้ได้ด้วยตนเอง ทั้งรูปแบบออนไลน์ และใช้บริการจากห้องสมุด เพื่อสนับสนุนและส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดี ดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีคุณค่า

แหล่งอ้างอิง

กิตติ  ภักดีวัฒนะกุล, จำลอง ครูอุตสาหะ. (2521).  คัมภีร์ระบบฐานข้อมูล. กรุงเทพฯ : ดวงกมลสมัย.

อีอาร์โมเดล.  (2553).  สืบค้นเมื่อ 12 กรกฎาคม 2553, จาก http://www.Thaiall.com

Universal Design.  (2010).  Retrieved Jul 12, 2010, from http://www.washington.edu/doit/Faculty/strategies/Journal /apr/apr13_Universal op_def.html

Semantic web  

สังคมสารสนเทศในปัจจุบัน มีเทคโนโลยีสารสนเทศเป็นกลไกสำคัญที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลง เนื่องจากการจัดการสารสนเทศในรูปแบบต่างๆ ได้พัฒนาขึ้นอย่างรวดเร็ว การศึกษาสารสนเทศในปัจจุบัน สามารถศึกษาได้อย่างกว้างไกล แบบไร้พรมแดน แหล่งข้อมูลที่ต้องการศึกษา จึงต้องมีการบริหารจัดการสารสนเทศเกิดขึ้น การจัดเก็บค้นคืนจากแหล่งข้อมูลที่หลากหลาย แหล่งการจัดเก็บหนึ่งที่สำคัญสามารถจัดเก็บและค้นคืนทาง Internet ในรูปแบบ Online ได้ ที่รู้จักและเรียกกันว่า Semantic web อรรถศาสตร์ที่มีแบบแผนโครงสร้างข้อมูลที่เป็นความหมายของคำมีความสัมพันธ์กันในส่วนโครงสร้างได้แก่ XML RDF และ Ontology อีกทางเลือกหนึ่ง คือ  Search Engine  นำมาใช้เพิ่มประสิทธิภาพ ในการให้ผลลัพท์ของการค้นหามากขึ้น

Semantic web  คือเทคโนโลยีที่ใช้ในการจัดเก็บ และนำเสนอเนื้อหาแบบมีโครงสร้าง รวมถึงสามารถที่จะวิเคราะห์จำแนกหรือจัดแบ่งได้ว่า ข้อมูลที่ปรากฎนั้น มีความสัมพันธ์กับข้อมูลอื่นๆ ในแต่ละระดับอย่างไร กล่าวคือ เป็นการจัดเก็บและนำเสนอแบบมีลำดับชั้นนั่นเอง

            เป็นการจัดการข้อมูลในลักษณะของการเชื่อมโยงความสัมพันธ์ของข้อมูล ในระดับเมตะเดต้า (Metadata) โดยทำการอ่านข้อมูลแบบออนไลน์ทำให้เครื่องคอมพิวเตอร์สามารถเข้าใจความหมายของข้อมูลต่างๆ ได้ว่าเป็นอะไรมาจากข้อมูลส่วนไหนของชุดข้อมูล ทำให้คอมพิวเตอร์สามารถนำข้อมูลที่ได้นั้นไปประมวลผลได้โดยอัตโนมัติ ยกตัวอย่างเช่น ถ้าคอมพิวเตอร์พบข้อมูลว่า A เป็นน้องของ B และ C เป็นลูกของ B คอมพิวเตอร์จะสามารถรับรู้ได้เองว่า C เป็นหลานของ A เป็นต้น กล่าวโดยคือซีแมนติก จะทำทุกสิ่งทุกอย่าง โดยออนไลน์หมดและข้อมูลทุกอย่างที่ ออนไลน์นั้น จะเชื่อมโยงกัน ด้วยความสัมพันธ์กันทั่วทั้งระบบ ทำให้เราสามารถลดขนาดและระยะเวลาในการทำงานให้น้อยลงได้

นอกจากนี้ Semantic web ยังมีความเกี่ยวข้องกับ Ontology คือศาสตร์ว่าด้วยการจัดกลุ่มสรรพสิ่งต่างๆ บนโลกนี้  โดยใช้วิธีการแยกความแตกต่าง เรื่องคำ และความหมายของคำ แล้วนำมาเข้าพวก เพื่อง่ายต่อการสืบค้น และอ้างอิงในลักษณะภาษาที่นำมาใช้บรรยายโครงสร้างและความสัมพันธ์ของระบบแบบลำดับชั้น

RSS  หรือ  Really Simple Syndication  คือรูปแบบไฟล์ของภาษา XML ใช้สำหรับการแบ่งปันหัวเรื่อง ข้อมูลบนเว็บระหว่างเว็บด้วยกัน หรือสำหรับดึงข่าวจากเว็บต่างๆ มาแสดง 

ประโยชน์ของการนำ RSS ไปใช้งาน 

1. ลดข้อจำกัดในการคัดลอกข้อมูลในเว็บไซต์ โดยที่ผู้สร้างเว็บไซต์ไม่ต้องทำหน้าแสดงผลข่าวเอง เพราะสามารถดึงข่าวจากแหล่งข่าวต้นทางมาแสดงได้โดยอัตโนมัติ

2. ผู้ใช้ไม่ต้องเข้าไปหลายๆ เว็บไซต์เพื่อดูข่าวใหม่ๆ เพราะข้อมูลที่ถูกอัพเดทจากเว็บไซต์ต้นทาง จะถูกดึงมาแสดงที่หน้าเว็บไซต์ที่แสดงผลโดยอัตโนมัติ

RSS Feed  นำ  Feature  ของ Semantic web  มาใช้ เกี่ยวกับ เรื่องของความหมาย การบ่งบอกถึงความหมายของแต่ละข้อมูล 

Search Engine Website           

เป็นโปรแกรมที่ถูกออกแบบมาเป็นเครื่องมือในการค้นหาข้อมูลบน Website ต่างๆ ส่วนใหญ่จะเป็นการค้นหาคำสั้นๆ หรือที่เรียกว่า Keyword โดยข้อมูลการเก็บรายชื่อ Website และข้อมูลที่เกี่ยวข้องต่างๆ ของ Website และนำมาจัดเก็บไว้ใน server เพื่อให้สามารถค้นหาและแสดงผลได้สะดวกและรวดเร็วมากยิ่งขึ้น  การทำงานของ Search Engine นั้นจะทำงานก็ต่อเมื่อมีคนป้อนคำหรือที่เรียกว่า Keyword ลงไปใน Search Engine นั้นๆ จากนั้น Search Engine ก็จะแสดงรายการผลลัพท์ออกมา 

หากจะแบ่งประเภทของ Search Engine ตามหลักการทำงาน จะได้ 3 ประเภท คือ 

1. Crawler Based Search Engines

คือ เครื่องมือการค้นหาทางอินเตอร์เน็ต แบบอาศัยการบันทึกข้อมูล และจัดเก็บข้อมูลเป็นหลัก ซึ่งจะเป็นจำพวก Search Engine ที่ได้รับความนิยมสูงสุด เนื่องจากให้ผลการค้นหาแม่นยำที่สุดและการประมวลผลการค้นหาสามารถทำได้อย่างรวดเร็ว จึงทำให้มีบทบาทในการค้นหาข้อมูลมากที่สุดในปัจจุบัน

  2. Web Directory หรือ Blog Directory

คือ สารบัญเว็บไซต์ที่ให้บุคคลทั่วไปสามารถค้นหาข่าวสารข้อมูล ด้วยหมวดหมู่ข่าวสารข้อมูลที่เกี่ยวข้องกัน ในปริมาณมากๆ คล้ายๆ กับสมุดหน้าเหลือง ซึ่งจะมีการสร้าง ดรรชนี มีการระบุหมวดหมู่ อย่างชัดเจน ซึ่งจะช่วยให้การค้นหาข้อมูลต่างๆ ตามหมวดหมู่นั้นๆ ได้รับการเปรียบเทียบอ้างอิง เพื่อหาข้อเท็จจริงได้ 

  3. Meta Search Engine

คือ Search Engine ที่ใช้หลักการในการค้นหา โดยอาศัย Meta Tag ในภาษา HTML ซึ่งมีการประกาศชุดคำสั่งต่างๆ เป็นรูปแบบของ Tex Editor ด้วยภาษา HTML เช่น ชื่อผู้พัฒนาคำค้นหา เจ้าของเว็บ หรือ บล็อก คำอธิบายเว็บหรือบล็อกอย่างย่อ

ประโยชน์ของ Semantic web  

1. สร้างเครือข่ายของข้อมูลเพื่อให้ค้นหาได้ง่ายและรวดเร็ว
2. เป็นเอกสารในเครื่องคอมพิวเตอร์ ที่อยู่ในเครือข่ายได้
3. เป็นการจัดกลุ่มคำที่มีความหมาย  ใช้วิธีการแยกความแตกต่าง แล้วนำมาเข้าพวก เพื่อง่ายต่อการสืบค้น
4. การค้นหาได้ผลลัพท์เป็นชุด ของข้อมูล ที่มีความหมายจำเพาะตรงตามความต้องการ
5. เป็นแหล่งรวบรวมแลกเปลี่ยนข้อมูลและความรู้

บรรณานุกรม 

“Thawee Beer Report”  http://wiki.neetec.or.th  4-14 December 2008.

 สมศักดิ์ ศรีบริสุทธิ์กุล. การจัดระบบทรัพยากรสารนิเทศโดยใช้เมทาเดทา. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2549.

 น้ำทิพย์  วิภาวิน.  ห้องสมุดดิจิตอล . กรุงเทพฯ : บริษัทดวงกมลสมัย จำกัด, 2543

  การออกแบบสากล (Universal Design = UD)

  Universal Design  เริ่มแรก  มีแนวคิดในการออกแบบพิเศษเพื่อมุ่งใช้สำหรับบุคคลทุพพลภาพโดยเฉพาะ   คือเป็นการออกแบบเพื่อปรับแก้ไขหรือกำจัดสิ่งที่เป็นอุปสรรคต่อผู้ทุพพลภาพ   เมื่อปีประมาณ ค.ศ.1990 สมาคมมาตรฐานแห่งชาติของสหรัฐอเมริกาได้ออกกฎหมายคนพิการ(The American Disabilities Act) ขึ้น  เพื่อกำจัดอุปสรรคต่อผู้พิการโดยรับรองสิทธิของผู้พิการให้ทัดเทียมกับคนทั่วไป  ดังนั้น แนวคิด Universal Design  ควรจะเป็น เพื่อความทัดเทียม  มิได้แบ่งแยกเฉพาะบุคคลประเภทใดประเภทหนึ่ง  เป็นการออกแบบเพื่อมุ่งใช้ได้กับบุคคลทุกเพศทุกวัย  ทั้งที่เป็นบุคคลปกติและบุคคลทุพพลภาพ   

              ประเทศญี่ปุ่น ตั้งแต่ค.ศ.1990 เป็นต้นมา  เริ่มมีการดำเนินการ โดยเฉพาะจากภาคอุตสาหกรรมในประเทศได้มีการพัฒนายกระดับคุณภาพความเป็นอยู่ให้สูงขึ้นตลอดมา เป็นเหตุให้ผู้บริโภคมีปัญหาและความต้องการในสินค้าก็มีมากขึ้น   ประกอบกับจำนวนผู้สูงอายุและคนพิการในประเทศก็เพิ่มขึ้นด้วย ผลิตภัณฑ์ในปัจจุบันบางอย่างก็เป็นอุปสรรคในการใช้  ดังนั้น จึงต้องมีการพัฒนาสิ่งต่างๆให้เกิดประโยชน์ต่อผู้สูงอายุ  และคนพิการเพื่อให้ทัดเทียมกับผู้อื่น  และทุกคนสามารถใช้สินค้านั้น ๆ ได้เหมือนกันทุกคน   Universal Design นี้เป็นสาระสำคัญประการหนึ่งของมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมระหว่างประเทศ (ISO)  ที่จะสามารถนำพาผลิตภัณฑ์เข้าสู่ตลาดโลกได้    ดังนั้น Universal Design จึงเกี่ยวข้องกับการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างมาก   ซึ่งนักออกแบบผลิตภัณฑ์จะต้องศึกษาโดยเฉพาะ 

          หลักเกณฑ์ของ  Universal Design  มี  7 ประการ ได้แก่ … 

1. เสมอภาค (Equitable Use) ใช้งานได้กับทุกคนในสังคมอย่างเท่าเทียมกันไม่มีการแบ่งแยกและเลือกปฏิบัติ เช่น การติดตั้งตู้โทรศัพท์สาธารณะสองระดับ ระดับทั่วไปสำหรับผู้ใหญ่ หรือคนที่นั่งรถเข็นใช้ได้

2. ยืดหยุ่น (Flexibility in Use) ใช้งานได้กับผู้ที่ถนัดซ้าย และขวาหรือปรับสภาพความสูงต่ำขึ้นลงได้ตามความสูงของผู้ใช้ 

3. เรียบง่ายและเข้าใจได้ดี  (Simple and Intuitive)  เช่น มีภาพหรือคำอธิบายที่เรียบง่าย สำหรับคนทุกประเภทไม่ว่าจะมีความรู้ระดับไหน อ่านหนังสือออกหรือไม่ อ่านภาษาต่างประเทศได้หรือไม่ หรืออาจใช้รูปภาพเป็นสัญลักษณ์สากล สื่อสารให้เข้าใจได้ง่าย ฯลฯ

4. มีข้อมูลพอเพียง (Simple and Intuitive) มีข้อมูลง่ายสำหรับประกอบการใช้งานที่พอเพียง

5. ทนทานต่อการใช้งานที่ผิดพลาด (Tolerance for Error)  เช่น มีระบบป้องกันอันตรายหากมีการใช้ผิดพลาด รวมทั้งไม่เสียหายได้โดยง่าย

6. ทุ่นแรงกาย ( Low Physical Effort) สะดวกและไม่ต้องออกแรง

7. ขนาด และสถานที่ที่เหมาะสม และใช้งานในเชิงปฏิบัติได้ (Size and Space for Approach and Use ) โดยคิดออกแบบเผื่อสำหรับคนร่างกายใหญ่โต คนที่เคลื่อนไหวร่างกายยาก คนพิการ คนสูงอายุ

      ตัวอย่าง Universal Design ที่มีอยู่ในทุกวงการ  เช่น 

1. เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ออกแบบให้ใช้งานง่ายขึ้น  เช่น เครื่องรับโทรทัศน์มีที่เสียบพวก memory การ์ด หากถ่ายรูปหรือถ่ายวีดีโอมาแล้วสามารถ นำมาดูกับเครื่องรับโทรทัศน์ได้เลย ไม่ต้องต่ออะไรอีก 
2. ระบบการป้อนข้อมูลแบบใหม่ โดยใช้เสียง และไม่ต้องใช้ทั้งเม้าส์หรือคีย์บอร์ด   เพื่อให้คนพิการหรือผู้สูงอายุ และคนที่พิมพ์สัมผัสไม่ได้สามารถใช้คอมพิวเตอร์ได้
3. การขึ้นตัวหนังสือในรายการโทรทัศน์ สำหรับคนที่หูหนวกหรือหูไม่ดี จะได้ดูรายการโทรทัศน์หรือข่าวรู้เรื่อง

              หลักการออกแบบสากลนี้ จึงเหมาะสำหรับการออกแบบฐานข้อมูลสารสนเทศในการให้บริการสารสนเทศของห้องสมุด ที่มีแนวโน้มการพัฒนาในอนาคต โดยมีบริการพิเศษสำหรับผู้พิการและผู้สูงอายุได้เข้าถึงสารสนเทศ ได้สะดวกและตรงตามความต้องการ เพื่อช่วยสนับสนุนและส่งเสริมให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี อยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข  เช่นห้องสมุดจะติดตั้งแว่นขยายไว้สำหรับผู้สูงอายุที่สายตาไม่ดีอ่านหนังสือง่ายขึ้น จากจอคอมพิวเตอร์ มีคำแนะนำอย่างง่ายโดยใช้การสัมผัส จัดสถานที่ที่เหมาะสมอำนวยความสะดวกในการให้บริการ เป็นต้น

 อ้างอิงจาก http://gotoknow.org/blog/art-design7yod/358762

เทคนิคการอ่านแบบ 3s

  แนะนำเทคนิคการอ่านหนังสือแบบ 3s คือ “Scan – Search – Save”

Scan

ได้แก่การอ่านเนื้อหาอย่างหยาบ ๆ และรวดเร็ว เพื่อจับใจความว่าหนังสือนี้ประกอบด้วยบทใดบ้าง มีบทนำ การเรียงลำดับหัวข้อเป็นเช่นใด มีแผนภูมิ รูปภาพประกอบมากน้อยเพียงใด

Search

- หาบทที่มีเนื้อหาตรงกับความต้องการ

- หาคำตอบ เพื่อตอบคำถามที่ตั้งไว้

- ทำเครื่องหมาย หรือ สัญลักษณ์

- ศึกษาเนื้อหาในแต่ละย่อหน้าที่ตรงกับจุดประสงค์

Save

- เก็บข้อมูล เนื้อหา ของโครงสร้างของแต่ละบท

- จดเนื้อหาที่สำคัญ

 อัตราความเร็วในการอ่าน ประสิทธิภาพในการอ่านหนังสือตำรานั้น มีผู้ประเมิน โดยคิดเป็นอัตราของคำต่อนาที ดังนี้

- ถ้าตำรานั้นอ่านยาก ควรใช้เวลา 100-200 คำต่อนาที

- ถ้าตำรานั้นอ่านยากปานกลาง ควรใช้เวลา 200-400 คำต่อนาที

- ถ้าอ่านเพื่อให้ได้เนื้อหากว้าง ๆ ควรใช้เวลา 500-1,000 คำต่อนาที

- ถ้าอ่านอย่างรวดเร็ว พอสังเขปควรใช้เวลา 1,000-1,500 คำต่อนาที

ปรับปรุงการอ่านให้เร็วขึ้นได้อย่างไร

 มีผู้ให้ข้อสังเกตว่า เนื้อหาที่ปรากฎอยู่ในตำรานั้น ประมาณสองในสามเป็นการเขียนตามหลักภาษาเพื่อให้ถูกต้องตามรูปแบบและไวยากรณ์ มากกว่าที่จะเป็นเนื้อหาที่แท้จริง ดังนั้นถ้าพะวงต่อการอ่านทุกคำ จะทำให้ความเร็วในการอ่านลดลง การอ่านเร็วมิได้หมายความว่า ความเข้าใจ และการจดจำเนื้อหาจะลดลง แต่การอ่านไปหมดทุกวรรคทุกตอนจะทำให้ทั้งสายตา และจิตใจ ต้องพะวักพะวงกับเนื้อหาที่มากเกินควร การอ่านอย่างมีวินัย มีระเบียบจะช่วยทำให้ประสิทธิภาพการอ่านดีขึ้น อาจลองใช้ วิธีการต่อไปนี้

 เตรียมตัว

• อ่านอย่างกว้าง ๆ เพื่อจับประเด็นของเนื้อหาที่มีอยู่ในหนังสือ (การมีภูมิหลังเกี่ยวกับเรื่องที่อ่านมาบ้างแล้ว จะช่วยให้เข้าใจเนื้อหาได้เร็วขึ้น)

 • อ่านอย่างมีจุดประสงค์ ตั้งใจและพยายามอ่านให้ทันตามเวลาที่เรากำหนด วิธีบังคับตนเองไม่ให้อ่านตามสบายชนิดตามใจตน กระทำได้โดยการลากปากกา หรือดินสอชี้นำไปตามบรรทัด นอกจากนี้จะต้องไม่ให้มีสิ่งใดมารบกวนสมาธิขณะอ่านด้วย

• ละทิ้งนิสัย การอ่านที่ไม่ดี ได้แก่

๐ หยุดที่คำใดคำหนึ่งโดยเฉพาะ พยายามขยายกรอบของเนื้อหาให้มากขึ้น จะได้เข้าใจประเด็นได้ง่ายขึ้น

๐ อ่านย้อนกลับไปมา วิธีนี้ทำให้เสียเวลา และมีผลทำให้การเชื่อมต่อข้อความไม่ปะติดปะต่อ ทำให้จำเนื้อหาไม่ได้

๐ เคลื่อนไหวสายตาไม่เร็วพอ ถ้าสายตาเพ่งเพียงแต่ข้อความแคบ ๆ (เช่นดูแค่คำคำเดียว) การอ่านก็ช้าไปด้วย

พยายามลดความเมื่อยล้าของสายตาโดย

- ตรวจสุขภาพสายตาเสียบ้าง

- ให้หนังสืออยู่ห่างจากสายตาประมาณ 40 ซม. เพื่อขยายกรอบของการมองเห็น และลดการเคลื่อนไหวของสายตา

 ฝึกฝนตนให้เป็นผู้อ่านชั้นเยี่ยม

• มือข้างหนึ่งใช้พลิกหน้ากระดาษ ส่วนมืออีกข้างหนึ่ง ให้ลากลงมาตามบรรทัดวิธีนี้จะเป็นการควบคุมสายตา ให้เห็นคำที่จะอ่านในแต่ละครั้งมากขึ้น บังคับมิให้สายตาจ้องจดอยู่ที่คำใดคำหนึ่ง และยังเป็นการฝึกตนเองให้มีวินัย และมีสมาธิในการอ่านอีกด้วย

• กวาดสายตาไปทั่วทั้งหน้ากระดาษภายใน 5 วินาที อาจจะคิดว่าไม่ได้อ่านอะไรเลย แต่จะสามารถจัดคำสำคัญได้อย่างรวดเร็ว และถ้าหน้าไหนอ่านยากก็อาจกลับมาอ่านอย่างช้า ๆ ได้ในภายหลัง

• ฝึกทำเช่นนี้อย่างน้อยวันละ 5 นาที ภายใน 1 – 2 เดือน จะพบว่าตนเองสามารถอ่านได้เร็วขึ้นกว่าเดิมหลายเท่าตัว

ที่มา: เว็บไซต์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา และhttp://campus.sanook.com/entrance/technic_01527.php

พฤษภกาสร         อีกกุญชรอันปลดปลง       
 โททนต์เสน่งคง       สำคัญหมายในกายมี
 นรชาติวางวาย               มลายสิ้นทั้งอินทรี
 สถิตย์ทั่วแต่ชั่วดี            ประดับไว้ในโลกา

 คำฉันท์  กฤษณาสอนน้อง (อินทรวิเชียรฉันท์)
 พระนิพนธ์ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส

        แหล่งอ้างอิง:-  ดร.ปรัชญนันท์ นิลสุข  http://www.prachyanun.com/

                                                                                                โดย จันทร์ฉาย วีระชาติ

การบรรยายพิเศษ เรื่อง ความสำคัญของมาตรฐานสื่อดิจิทัลโดย ศาสตราจารย์ดร. ไพรัช ธัชยพงษ์สังคมความรู้ หมายถึง สังคมซึ่งใช้ความรู้เป็นทรัพยากรในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ นำความรู้ไปพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

สื่อดิจิทัล หมายถึง สื่อที่มีการนำเอาข้อความ กราฟิก ภาพเคลื่อนไหว เสียง มาจัดรูปแบบ โดยอาศัยเทคโนโลยีความเจริญก้าวหน้าทางด้านคอมพิวเตอร์ สื่อสารทางออนไลน์

สื่อผสม หมายถึง สื่อมัลติมีเดีย ที่ต้องอาศัยการใช้คอมพิวเตอร์แสดงผล เป็นลักษณะการผสมสื่อหลายชนิดเข้าด้วยกัน โดยเน้นที่การ เปิดโอกาสให้ผู้ใช้ได้เห็น ได้เลือกก่อนนำมาใช้

วิวัฒนาการ การพัฒนาการเขียนในยุคต่างๆ ในอดีตทำให้เกิดการเรียนรู้จนถึงปัจจุบันสู่การใช้การสื่อสารทางอินเทอร์เน็ตเป็นสถิติที่สูง ทำให้ต้องมีการบริหารจัดการ และกำหนดมาตรฐานสื่อดิจิทัลขึ้นเพื่อให้ผู้ใช้ได้เข้าถึงได้สูงสุด

                  การจัดการสื่อดิจิทัล

1. มีการถ่ายทอดและจัดเก็บอย่างเป็นระบบ

2. ให้เข้าถึงได้อย่างทั่วถึง

3. มีมาตรฐานเพื่อการนำมาใช้ใหม่ได้หลายๆครั้ง

4. มีการไหลเวียนผ่านกระบวนการที่สร้างคุณค่า

 โครงการเครือข่ายห้องสมุดดิจิทัลประเทศไทยและการหารือเพื่อจัดทำโครงการ/ร่วมโครงการ นำโดยแผนงาน ICT สสส. โดย คุณชิตพงษ์ กิตตินราดร

     สนับสนุนและส่งเสริมด้าน การผลิต การเผยแพร่ และการเข้าถึงสื่อออนไลน์เพื่อสร้างพื้นที่ทางปัญญา ตอบสนองทุกความต้องการและทุกกลุ่มเป้าหมาย

ปัญหา e-book Online

1. ความหน้าเชื่อถือของเว็บไซต์

2. ความครบถ้วนสมบูรณ์ของเนื้อหา

3. การจัดระบบของข้อมูล

4. มาตรฐานเนื้อหา

5. คุณภาพของข้อมูล

จากปัญหาดังกล่าวจึงจำเป็นต้องจัดระบบมาตรฐานสื่อดิจิทัลก่อนนำเผยแพร่สู่สาธารณชน ซึ่งมีความสำคัญและสามารถกำหนดอนาคตของสังคม

    ข้อกำหนดการพัฒนาสื่อดิจิทัลที่มีคุณภาพ โดย คุณบุญเลิศ อรุณพิบูลย์

การจัดทำสื่อดิจิทัลที่ผ่านมา มักจะเน้นการใช้งานโปรแกรมสร้างสรรค์สื่อมากกว่าการพิจารณามาตรฐานในการนำสื่อไปใช้งาน ส่งผลให้เกิดปัญหาหลากหลาย รวมถึงปัญหาในการพัฒนาระบบคลังข้อมูล จึงต้องมีข้อกำหนดมาตรฐานต่างๆขึ้นดังนี้

1. การจัดการโฟลเดอร์และแฟ้มเอกสาร เช่น ชื่อโฟลเดอร์ การตั้งชื่อแฟ้มเอกสาร

2. ข้อกำหนดภาพดิจิทัล เช่น ความละเอียดของภาพ ขนาด คุณลักษณะเฉพาะ

3. ข้อกำหนดเอกสารเว็บ เช่น กำหนดชุดของตัวอักษร การระบุแบบอักษร การนำภาพมาประกอบ

4. ข้อกำหนดเอกสารงานพิมพ์ เช่น หน่วยงานควรกำหนดแบบอักษรทั้งภาษาไทย และภาษาอังกฤษให้เป็นชุดเดียวกัน การเลือกใช้แบบอักษร รูปแบบการสร้างงาน

5. การใช้เครื่องหมายวรรคตอน

6. ข้อกำหนดสื่อนำเสนอ เช่น หน่วยงานควรกำหนดรูปแบบในการนำเสนอชุดงานหนึ่งๆ เป็นแนวทางเดียวกัน

แหล่งข้อมูล:- สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. ข้อกำหนดการพัฒนาสื่อดิจิทัลที่มีคุณภาพ.          http://stks.or.th.

                   สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.). โครงการเครือข่ายห้องสมุดดิจิทัลแห่ง ประเทศไทย.

       ที่มา :- จากโครงการสัมมนาเรื่อง มาตรฐานสื่อดิจิทัลเพื่อการบริการยุคสังคมฐานความรู้ จัดโดย ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (stks)  สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้าง เสริมสุขภาพ (สสส.)  และ สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ วันพุธที่ 27 มกราคม 2553 ณ ห้องประชุม ประกอบ หุตะสิงห์ อาคารเอนกประสงค์ 1 ชั้น 3 มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ ผู้เข้าร่วมสัมมนา

อาจารย์สุวคนธ์ ศิริวงค์วรวัฒน์ และ นางจันทร์ฉาย วีระชาติ

     การรู้สารสนเทศ (Information literacy)

 การรู้สารสนเทศ (Information literacy) หมายถึง ความรู้ความสามารถและทักษะของบุคคลในการเข้าถึงสารสนเทศ ประเมินสารสนเทศที่ค้นมาได้ และใช้สารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพทุกรูปแบบ ผู้รู้สารสนเทศจะต้องมีทักษะในด้านต่างๆ เช่น ทักษะการคิดวิเคราะห์ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ ทักษะการใช้ภาษา ทักษะการใช้ห้องสมุด ทักษะการใช้คอมพิวเตอร์ เป็นต้น

แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 10

เน้นปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง มีการพัฒนาแบบองค์รวม ยึดคนเป็นศูนย์กลาง และการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์สู่การปฏิบัติและการติดตามประเมินผล

สังคมอยู่เย็นเป็นสุขร่วมกันมีวัตถุประสงค์หลัก 7 ประการ

1. สร้างโอกาสการเรียนรู้คู่คุณธรรม

2. เพิ่มศักยภาพชุมชนเชื่อมโยงเครือข่าย

3. ปรับโครงสร้างการผลิต

4. สร้างภูมิคุ้มกัน

5. สร้างระบบแข่งขันให้เป็นธรรม

6. สร้างความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากร

7. สร้างธรรมาภิบาล

      การเรียนการสอนในระดับอุดมศึกษาเป็นการเรียนที่ผู้เรียนมีการเรียนรู้ และมีการแสวงหาด้วยตนเอง  ห้องสมุดจึงเป็นแหล่งสารสนเทศที่สำคัญที่อำนวยความสะดวกในการใช้สารสนเทศในการเรียนการสอน ตลอดจนการวิจัยที่เกี่ยวข้อง โดยการรวบรวม จัดบริการและชี้แหล่งทรัพยากรสารสนเทศให้ผู้เรียนได้ศึกษาค้นคว้า ได้อย่างทั่วถึง การที่ผู้เรียนจะสามารถใช้สารสนเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพนั้นจำเป็นต้องมีทักษะด้านการรู้สารสนเทศ (Information Literacy) ภารกิจด้านการส่งเสริมการรู้สารสนเทศจึงเป็นบทบาทหนึ่งที่ห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาต้องให้ความสำคัญอย่างยิ่งในปัจจุบันห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาหลายแห่งได้จัดกิจกรรมเพื่อพัฒนาทักษะการรู้สารสนเทศของนักศึกษาอยู่แล้ว เช่น การนำชมห้องสมุด (Library Tour)  ปฐมนิเทศการใช้ห้องสมุด (Library Orientation) การสอนวิธีการเขียนอ้างอิงและบรรณานุกรม (Bibliographic instruction) การฝึกอบรมการใช้ฐานข้อมูล (Training on Database Searching) การสอนทักษะการใช้ห้องสมุด (Library skills instruction) การสอนให้ใช้สารสนเทศอย่างมีจริยธรรม (Plagiarism)

       ห้องสมุดควรตระหนักถึงการส่งเสริมด้านการรู้สารสนเทศให้มากขึ้น เพื่อเป็นการส่งเสริมและสนับสนุนผู้เรียนให้เกิดการเรียนรู้ตลอดชีวิต สามารถพัฒนาคุณภาพชีวิต สังคม และประเทศชาติต่อไป